در مورد سیل در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

سیل


سیل یکی از حوادث طبیعی غیر مترقبه محسوب می شود که در اثر طغیان آب و زیرآب رفتن بخش قابل توجهی از زمین رخ می دهد. در معنای «آب جاری شده»، کاربرد این واژه بر ریزش جریان دلالت داشته و مخالف معنی عدم ریزش یا «فرونشینی» است. «سیل»، طوفان جهانی افسانه و احتمالاً" تاریخ، به عنوان طوفان در اساطیر بکار رفته‌است.

 در خلال یا پس از یک بارندگی شدید، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و در نتیجه آب از بستر عادی خود سر ریز و دشت سیلابی و مناطق اطراف را دربر می‌گیرد. با بررسی دشت سیلابی قدیمی و آبرفت‌های آن، شاید بتوان با درجه‌ای از تقریب احتمال وقوع و بزرگی سیل‌های آتی منطقه را مشخص کرد. اصولاً بزرگی سیل‌ها و تکرار آن‌ها در طول زمان تابع شدت بارندگی، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است.

 

نقش عوامل انسانی در وقوع سیل


با اینکه سیل و طغیان رودخانه ها پدیده ای طبیعی است و در گذر زمان رخ داده است، امروزه به دلیل دخالت‌های بی رویه در بسیاری نقاط که قبلاً سیل نمی‌آمده، طغیان‌های بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان‌سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخش‌هایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود، گسترده‌تر می‌گردد.

شهرسازی‌ها و حذف گیاهان باعث کاهش مقدار آب نفوذی و افزایش آب سطحی می‌شود. حجم زیاد آب از یک طرف بر برزگی طغیان می‌افزاید و از طرفی با افزایش فرسایش، رسوباتی به وجود می‌آورد که با برجای گذاشتن آن‌ها ظرفیت بستر اصلی رود کاهش می‌یابد. موارد پیش معمولاً تأثیر تدریجی دارند، ولی سیل‌های ناگهانی و فاجعه آمیز اغلب بر اثر تخریب سد‌ها و بندها، ایجاد می‌شوند.


عوامل اصلی ایجاد سیل


از زمان‌های ماقبل تاریخ، مردم به جهت دسترسی به سیستم حمل و نقل ارزان و راحت و همچنین داشتن دسترسی به منابع غذائی و تجارت، در کنار دریا‌ها و رودخانه‌ها مسکن می‌گزیدند؛ چنانچه جمعیت انسانی در کنار منابع طبیعی آبی متمرکز نبودند، هیچ نگرانی از بروز سیل وجود نداشت. ولی بهر حال وجود خاک حاصلخیز کنار رودخانه‌ها منوط به جاری شدن سیلاب‌های متعدد و وجود انواع رسوب گذاری‌های عادی همراه با آن می‌باشد.

سیلاب‌های برخاسته از دریا قدرت ایجاد طغیان‌ها یا در هم نوردیدن استحکامات ضد سیل مانند سیل شکن‌ها و همچنین صاف کردن تپه‌های شنی یا پر کردننواحی گود زمین را دارا است؛ بنابراین در زمین‌های ماورای این استحکامات ساحلی امکان سیل گرفتگی و آسیب دیدگی متصور است. عواملی مانند طوفان‌های سهمگین طوفان‌های برق آسا، جزر و مد بلند، پدیده تسونامی یا ترکیب اینها، باعث ایجاد سیلاب‌های دریایی می‌گردند. از آنجائیکه اکثر مناطق شهری در کنار ساحل بنا شده‌اند، این تهدید جدی در تمام نقاط جهان وجود دارد.

طغیان رودخانه ها


بسیاری از رودخانه‌ها که در مرز‌های زمین‌های نسبتاً مسطح جاری هستند، دشت‌های سیلابی را تشکیل می‌دهند. در هنگام شدید بودن سیل، جمع شدن گل ولای بروی زمین‌های زراعی باعث کاهش حاصل خیزی آن‌ها خواهد شد. در فرهنگ‌های کشاورزی اولیه، ارتباط چرخه سالیانه سیل و سال زراعی از اهمیت بالائی برخوردار بوده بخصوص در مورد مصریان باستان ساکن در مجاورت رود نیل و ساکنان بین النهرین در کنار رود خانه‌های دجله و فرات.

سیل معمولاً زمانی بوقوع می‌پیوندد که یک سطح پست زمین از آب پر شده باشد. بدترین حالت‌های سیل رودخانه‌ای معمولاً در زمین‌های حاشیه‌ای یک رود جاری می‌شود. به عنوان نمونه می‌توان از سیل‌های کوئینزلند در ژانویه سال ۱۹۹۹ نام برد که در آن بخش جنوب شرق کوئینزلند بزیر آب فرو رفت. سیل زمانی رخ می‌دهد که خاک و پوشش گیاهی یک منطقه توانائی جذب کامل آب را نداشته باشد. در این زمان حجم آب به صورت غیرقابل کنترل از طریق کانال‌های رودخانه‌ای یا حفره‌های طبیعی یا مخازن آب دست‌ساز بشر، ریزش می‌نماید.

سیل‌های دوره‌ای به صورت طبیعی در بسیاری از رودخانه‌ها رخ داده و باعث بوجود آمدن مناطقی بنام دشت‌های سیلابی می‌گردد. علت وقوع این سیلاب‌ها بارش باران‌های شدید و گاهی نیز توام با ذوب برف است که باعث طغیان رود خانه و جاری شدن آب در زمین‌های حاشیه‌ای رود می‌شود. نام سیلابی که به یکباره و بدون هیچ فرصت قبلی ایجاد و جاری می‌شود، سیل آنی است. سیلاب‌های آنی معمولاً در اثر بارش بیش از حد در یک منطقه نسبتاً کوچک ایجاد می‌گردند. از سوی دیگر سیل نواحی ساحلی نیز بر اثر باد‌های شدید سطح اقیانوس یا بواسطه امواج حاصله از زمین لرزه‌های کف دریا بوجود می‌آید. البته شمار عوامل ایجاد سیل زیاد است.

سیل های آنی


سیل‌های آنی ناشی از ذوب برف کوه‌ها، تحت شرایطی نادر و با امتزاج با امواج گرم، به عاملی مخرب تبدیل می‌شوند که باعث ازبین رفتن جان ومال مردم می‌شوند. بارش های ناگهانی و متناوب نیز در صورتی که شرایط طبیعی برای جذب آن در زمین فراهم نباشد، زمینه را برای وقوع سیل های بزرگ فراهم می کند.


پیش‌بینی سیل


هدف از پیش‌بینی سیل برآورد دبی جریان و سطح سیلابی است که در یک دوره بازگشت مشخص (مثلاً در یک دوره ۲۵، ۵۰ یا ۱۰۰ ساله) احتمال وقوع آن وجود دارد. نتایج این پیش‌بینی که سیلاب طراحی نام دارد، به عنوان مبنایی برای انتخاب روش‌های مقابله با سیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. سیلاب طراحی معمولاً بر مبنای هزینه لازم برای کنترل آن و میزان ریسک و خطری که تخریب سیستم کنترل سیلاب پیشنهادی برای جان انسان‌ها دارد، انتخاب می‌شود.

در مواردی که گسیختگی سازه آبی منجر به از دست رفتن جان انسان‌ها و اموال زیادی بشود، طراحی بر مبنای سیلاب‌ها با احتمال رخداد کمتر و دوره بازگشت طولانی تر، مثلاً سیلاب ۱۰۰۰ ساله و حتی بیشتر، انجام می‌شود. سطح گسترش و ارتفاع این سیلاب‌ها بیش از سیلاب‌هایی است که از احتمال رخداد بیشتری برخور دارند. پیش‌بینی سیلاب طراحی به دو صورت تحلیلی و زمین‌شناسی انجام می‌شود که اغلب مکمل یکدیگرند.

 

 عوامل موثر برای پیش‌بینی تحلیلی سیلاب


برای پیش بینی سیل امکان و زمینه های مختلفی وجود دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد.

بررسی توپوگرافی بخشی از حوضه آبریز که جریان آب را به منطقه مورد مطالعه تأمین می‌کند.
تعیین نوع پوشش سطح زمین (سنگ، خاک، گیاهان)، جهت تخمین نسبت آب جاری شده به آب نفوذی و تبخیرشده.
تعیین بزرگترین رگبار و بارندگی محتمل با توجه به داده‌های موجود.
توجه به فصل، زیرا شرایطی مثل اشباع بودن زمین از آب یا پوشیده بودن سطح آن از برف تأثیر مستقیمی بر جریان سطحی آب دارند.
تعیین ظرفیت ذخیره بستر اصلی رود و دشت سیلابی اطراف آن، تغییرات احتمالی در ظرفیت ذخیره بخش‌های پائین رود در آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.

محاسبه حداکثر سیل محتمل


بطور کلی محاسبه حداکثر سیل محتمل محتاج برآورد پتانسیل بارش و مقدار و نحوه توزیع بارش در داخل حوضه آبریز است. مقدار آبدهی یا سطح آب رودخانه بر حسب زمان، معمولاً توسط منحنی‌های خاصی به نام هیدروگراف نشان می‌دهند. به این منظور اغلب از هیدروگراف واحد استفاده می‌شود. مقدار آبدهی رود در یک مدت زمان مشخص از روی هیدروگراف قابل محاسبه است.

به منظور پیش‌بینی سیل معمولاً مقادیر محاسبه شده برای جریان به تراز (ارتفاع) آب تبدیل می‌شود. مبنای پیش‌بینی‌های زمین‌شناسی شامل تعیین مرز‌های دشت سیلابی توسط تصاویر فضایی و عکس‌های هوایی، جهت تعیین پراکندگی آبرفت‌ها و خاک‌های جدید (کواترنر) در دره و شناسایی اشکالی که به وقوع سیل مربوط می‌شوند، ازجمله پادگانه‌ها، گودال‌ها و مانند آن است، می‌باشد.

این بررسی‌ها زمان دقیق وقوع یک سیل در گذشته را مشخص نمی‌سازد. بلکه ضمن تأثیر وقوع آن در زمان‌های جدید زمین‌شناسی احتمال رخداد مجدد آن را گوشزد می‌کند. نتایج بررسی‌های زمین‌شناسی مخصوصاً در جا‌هایی که رکود طولانی از وضعیت آب و هوایی وجود ندارد، می‌تواند از روش تحلیلی دقیق‌تر باشد.


نقش جنگل در جلوگیری از بروز سیلاب‌ها


در هنگام ریزش آب باران‌های سنگینی که باعث بروز سیلاب‌ها می‌شوند، ذرات آب با شاخ و برگ درختان جنگل برخورد می‌کنند و تا حد زیادی از سرعت آن‌ها کاسته می‌شود. همچنین خاک جنگل هم پوشیده از شاخ و برگ گیاهان و درختان است که باعث جذب آب می‌شود و جویبار‌هایی با آب ذلال را به وجود می‌آورد.

اطلاع از چگونگی جریان، حجم، شدت، مدت، مکان و بالاخره زمان وقوع سیل‌ها اهمیت ویژه‌ای در طراحی و نگهداری سازه‌های مهندسی، مخصوصاً تأسیسات آبی و همچنین پیش‌بینی خطرات و زیان‌های احتمالی ناشی از سیل دارد. به دلیل شرایط آب و هوایی کشورمان سیلابها، چه از نوع بهاره و ناشی از ذوب برف باشند و چه از نوع ناگهانی ناشی از رگبار، بخش عمده‌ای از جریان سطحی اغلب رود‌های حوضه مرکزی را تشکیل می‌دهد.

 

سیل عید نوروز ۹۸ ایران

<hr>

دوم تا پنجم فروردین سال ۹۸ در بسیاری از استان های ایران به ویژه استان هایی چون گلستان، لرستان، فارس، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد در اثر بارش شدید و ناگهانی باران سیل بزرگی رخ داد که با خسارت های سنگین مالی و جانی فراوان همراه بود.

این سیل در شهرستان های آق قلا و گمیشان از توابع استان گلستان تعداد زیادی از شهر و روستاها را به زیر آب برد و در شهر شیراز نیز به دلیل جا به جا کردن خودروهای مسافروان نوروزی دست کم جان هیجده نفر از شهروندان ایرانی را گرفت.

سیل نوروز ۹۸ در دیگر استان های کشور همچون کرمانشاه و لرستان نیز جان تعدادی از شهروندان را گرفت. 

در مورد سیل در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

بارش سنگین باران و وقوع سیل در مالزی پنج قربانی... روز یکشنبه برای کمک به آسیب دیدگان به مناطق سیل...
کد خبر: ۱۰۲۵۸۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۱۵


نماینده مردم دشتستان در مجلس از تصویب مساعدت به سیل...
اشاره به سیل دوهفته پیش دشتستان و پیگیری های صورت... سیل زدگان دشتستان تصویب شد نماینده مردم شریف دشتستان در... این مصوبه شاهد جبران خسارات ناشی از سیل در دشتستان... سیلاب ۱۶ آذرماه جاری به یک هزار و ۹۶۰ واحد...
کد خبر: ۱۰۲۲۶۵۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۰۱


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
چگونه طعمه کلاهبرداری اینترنتی واکسن کرونا نشویم احتمال وقوع سیل... در پایتخت و لایروبی مستمر کانال ها و مسیل ها...
کد خبر: ۱۰۲۲۴۱۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۲۹


استاندار بوشهر با تاکید بر ادامه کمک رسانی به سیل... برای خرید وسائل منازل آسیب دیدگان از سیل به استان...
رسیدگی به سیل زدگان و ارائه خدمات به آسیب دیدگان... از گل و لای ناشی از سیل در کمتر از... رسانی به آسیب دیدگان از سیل افزود تا زمانی که... ارائه خدمات در نقاط سیل زده ادامه داشته باشد استاندار...
کد خبر: ۱۰۲۰۸۹۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۲۲


خسارت های وارده به مردم بر اثر سیلاب اخیر نسبت...
زیان وارده شده بر مردم جبران شود سیل زدگان دشتستان...
کد خبر: ۱۰۲۰۵۵۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۲۱


در بیشتر شهرهای کشور علت اصلی جاری شدن سیلاب است... افزود جاری شدن سیلاب یکی از این اثرات مخربی است... استاد دانشگاه ادامه داد متاسفانه هر سال سیل می آید... آن های سیل های ویران کننده پدید می آید «...
کد خبر: ۱۰۲۰۲۴۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۹


فرمانده سپاه به منظور بازدید از مناطق سیل زده استان...
سیل و آب گرفتگی منازل و معابر در برخی استانها... مناطق سیل زده استان و رسیدگی به طرح های عمرانی... سیل زده با حضور در جمع مردم آسیب دیده از... سیل در بندر امام خمینی ره مشکلات این شهر را...
کد خبر: ۱۰۲۰۲۳۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۹


سیل اخیر جنوب کشور توضیحاتی داد ...
اثر سیلاب های اخیر در جنوب کشور متاسفانه ۹ نفر... با سیل برخورد نداشتند او با بیان اینکه با وقوع... سیلاب در استان بوشهر ۲ نفر به دلیل ریزش سقف... ریزش کوه و مواجهه با سیل کشته شدند همچنین یک...
کد خبر: ۱۰۲۰۲۰۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۹


مرور روزنامه‌های چهارشنبه نوزدهم آذرماه
هم هزینه مهار نکردن آب ها و جاری شدن سیلاب... پس دهند سیل سال گذشته استان گلستان برای دولتمردان عبرت... که هر سال در معرض سیل قرار دارند و حرث... ای از آن را در جریان سیل اخیر خوزستان و...
کد خبر: ۱۰۲۰۱۴۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۹


وقوع سیلاب و طغیان رودخانه های فصلی از شامگاه دوشنبه...
تاکید کرد که با توجه به هشدار سیلابی شدن رودخانه... حاشیه رودخانه ها و مسیر سیلاب های فصلی خودداری کنند...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


سخنگوی سازمان اورژانس کشور از مرگ ۹ تن در سیل...
ایسنا در خصوص آخرین گزارش ها از سیل و آبگرفتگی... سیل و آبگرفتگی بودند وی ادامه داد در مجموع تا... منتقل شدند سخنگوی سازمان اورژانس کشور گفت سیل تا کنون...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۴۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


سیل و جان باختن یک جوان ۳۰ ساله در روستای...
صبح امروز ۱۸ آذرماه در مورد وقوع سیل شهرستان بیان... جاری شدن سیل مسیرهای روستایی به شهر سیریک مسدود شد... در پی وقوع سیل یک جوان ۳۰ ساله راکب موتور... سکلیت از روستای میشی طعمه سیل و در مسیر روستای...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۴۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


بیمه شده در مناطق سیل زده که بنگاه اقتصادی آنها... هموطنان آسیب دیده از سیل وارد استان خوزستان شد با... با حضور در مناطق سیل زده نسبت به حل و... کمک های نوع دوستانه به هموطنان در مناطق سیل زده...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۴۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


اولیه سیلاب ناشی از بارندگی های اخیر در برخی از...
دیده از سیلاب در ابرکوه به خبرنگار ایرنا اظهار داشت... بیشتر خسارات بارندگی و جاری شدن سیلاب در حوزه کشاورزی... وی یادآورشد اگر چه سیل در برخی مناطق خسارتی به... برق و گاز در مناطق سیلابی ایجاد نشد امامی با...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۱۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


بارندگی های روزهای اخیر موجب جاری شدن سیلاب در ۳۰...
کد خبر: ۱۰۱۹۹۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۸


بارش شدید باران و جاری شدن سیل در برخی شهرهای... به تاسیسات شهری و مردم شد به گزارش خراسان سیلاب... استان جنوبی درگیر سیل و آب گرفتگی اعلام کرد که... بیشترین خسارت ها ناشی از سیل و بارندگی ها مربوط...
کد خبر: ۱۰۱۹۸۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۷


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
پشت بام ها در سیل برازجان + فیلم راز شیء...
کد خبر: ۱۰۱۹۸۵۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۷


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
نجات کودک گرفتار در سیلاب برازجان + فیلم اشتباهاتی که...
کد خبر: ۱۰۱۹۷۷۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۷


بر اثر سیل در هرمزگان و بوشهر خبر داد به... گذشته امدادرسانی به ۶ استان سیل زده شامل اصفهان بوشهر... با اشاره به اینکه چه اقلامی میان سیل زدگان توزیع...
کد خبر: ۱۰۱۹۷۰۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۷


فرماندار پارسیان گفت بارش شدید عصر امروز موجب وقوع سیل...
مهر در مورد وقوع سیل در پارسیان بیان داشت به... شهرستان پارسیان طعمه سیل اخیر در نواحی شمالی روستای فومستان... سرنشین حین عبور از یک جاده فرعی در سیل گرفتار...
کد خبر: ۱۰۱۹۶۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۷


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv