آلودگی هوا

 

کلیات

جو یا اتمسفر سامانه گازی طبیعی پویا و پیچید‌های است که زندگانی در سیاره زمین به آن وابسته است. کاهش ستبری لایه ازون در استراتوسفر به خاطر آلودگی هوا، دیرزمانی است که خطری برای تندرستی مردمان و نیز زیست بوم‌های زمین شناخته می شود.
آلودگی هوا بیش از هر آلودگی دیگری (دو سوم موارد مرگ ناشی از انواع آلودگی) جان انسان‌ها را گرفتهاست. پس از آن، آلودگی آب دومین عامل مرگ و میر است (۱/۸ میلیون مرگ). در جایگاه سوم، آلودگی محل کار، جان هشتصد هزار نفر را گرفتهاست. آلودگی هوا ممکن است طبیعی (مانند فعالیت آتشفشانها)، یا مصنوعی (ساخته دست انسان) باشند. بیشتر آلودگی‌های مصنوعی ناشی از فعالیت وسایل نقلیه و کارخانه‌ها هستند.

تعریف

انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن، آلودگی هوا را به این صورت تعریف نموده است: "آلودگی هوا عبارت از وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد مانند گازها، بخارات، گرد و غبار، بو، دود غلیظ و میست با کمیت، مشخصات و زمان ماند کافی که برای زندگی انسان، حیوان و گیاه خطرناک و برای اموال مضر باشد و یا به طور غیرقابل قبول مانع استفاده راحت از زندگی و اموال گردد".

اثرات بر روی انسان

در جهان سالیانه ۳ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند که ۹۰ درصد آنان در کشور‌های توسعه یافته هستند. در برخی کشور‌ها تعداد افرادی که در اثر همین عامل جان خود را از دست میدهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر بطور خاص مربوط به آسم، برونشیت، تنگی نفس، سکته قلبی، و آلرژی‌های مختلف تنفسی است. آلودگی هوا به روش‌های گوناگونی میتواند آثار زیانبار درازمدت و کوتاه مدتی بر سلامت انسان‌ها بگذارد. تأثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسیبپذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بسیار بیشتر از دیگران است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می بینند.


معمولاً میزان آسیب بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیانبار مانند تماس با آلاینده‌ها و غلظت مواد شیمیایی دارد. صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن روبرو هستند.

متخصصان معتقدند که موادی که از طریق هوای آلوده وارد محیط میشوند دارای ترکیباتی هستند که باعث نابودی بافت‌های مختلف بدن خواهد شد. این مواد از طریق ریه، پوست، مخاط بدن، مخاط چشم، گوش، بینی و دستگاه گوارش، وارد بدن شده و باعث تخریب سلول‌های بدن میشود. در واقع تجمع این مواد در بدن هنگام آلوده بودن هوا به دلیل داشتن اکسیژن ناپایدار و واکنش با یک سلول، آن را اکسید میکند.
 
باران اسیدی

یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است. باران اسیدی به پدیده‌هایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، گفته میشود. باران هنگامی اسیدی میشود که میزان پیاچ آب آن کمتر از ۵٫۶ باشد. این مقدار پیاچ بیانگر تعادل شیمیایی به وجود آمده میان کربن دیاکسید و حالت محلول آن یعنی بیکربنات (HCO ۳) در آب خالص است. باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی بر سلامتی انسان، حیوانات و پوشش گیاهی دارد.

باران‌های اسیدی از گاز‌های گوگرد دیاکسید و از خانواده اکسید نیتروژن خروجی از دود اگزوز اتومبیل‌ها و کارخانه‌ها ایجاد میشود. این گاز‌ها در اتمسفر زمین با بخار آب واکنش داده و اسید‌هایی مانند سولفوریک اسید و نیتریک اسید را تشکیل میدهند.


آلوده کننده‌ها

مهمترین آلاینده‌هایی که از طریق فعالیت‌های انسانی تولید میشوند، شامل این موارد میشود:

کربن مونوکسید - گازی بیبو و بیرنگ و سمی که بر اثر سوخت ناقص مواد ایجاد میشود.
اکسید‌های گوگرد به ویژه گوگرد دیاکسید - زغالسنگ و سوخت‌های نفتی مقداری گوگرد نیز در خود دارند و سوختن آن‌ها دیاکسید گوگرد تولید میکند.
اکسید‌های نیتروژن به ویژه نیتروژن دیاکسید - که بر اثر سوخت در دما‌های بالا تولید میشوند. نیتروژن دیاکسید بویی تند و زننده و رنگ قهو‌های دارد که بر فراز آسمان شهر‌های بزرگ دیده میشوند ناشی از این گاز است.
ترکیبات آلی فرار - این ترکیبات به دو دسته متان و غیرمتان‌ها تقسیم میشوند. متان گاز اصلی تشکیلدهنده گاز طبیعی است و اثر گلخان‌های بسیار نیرومندی دارد. بقیه ترکیبات آلی فرار هم اثرات گلخان‌های قابل توجهی دارند. ترکیبات فرار آروماتیک مثل بنزن و تولوئن اثر سرطانزایی داشته و در معرض آن‌ها قرار گرفتن بهطور مستمر میتواند منجر به سرطان خون شود.
ذرات معلق به تمامی اجزاء ریز مایع یا جامدی (به جز آب خالص) گفته میشود که در جو زمین پراکنده هستند و اندازه میکروسکوپی یا زیرمیکروسکوپی، اما بزرگتر از ابعاد مولکولی دارند. ذرات کوچکتر بسیار خطرناکتر هستند چراکه به ریه‌ها نفوذ کرده و برخی از آن‌ها حتی وارد جریان خون میشوند و باعث بیماری‌های تنفسی و قلبی مختلف میشوند. این ذرات همچنین بر روی خاک و آب نشسته و آلودگی منابع آبی و خاک را موجب میشوند.
کلروفلوئوروکربن‌ها - گازی که عامل اصلی تخریب لایه ازون است و استفاده از ترکیباتی که باعث آزادسازی آن میشود امروزه ممنوع شدهاست.

پیامد‌ها

یکی از مهمترین مشکلاتی که امروزه بشر با آن روبرو میباشد، آلودگی هواست و به دلیل افزایش بی رویه فعالیت‌های صنعتی، مصرف سوخت‌های فسیلی و تراکم جمعیت در برخی از شهر‌ها روزبه روز شدیدتر میشود. آلودگی هوا تهدیدی جدی، مستمر و فراگیر علیه سلامت موجودات زنده و محیط زیست است که علاوه بر مشکلات زیست محیطی و به خطر انداختن سلامت انسان‌ها و سایر موجودات زنده، دارای تبعات سوء اقتصادی و اجتماعی نیز است که به صورت آرام و تدریجی و گاهی غیرقابل جبران نمایان می شود.

عملکرد ناهماهنگ و ناکافی دستگاه‌های ذیربط در انجام وظایف قانونی درخصوص پیشگیری و مقابله با عوامل آلایندگی هوا، روند رو به تزاید این پدیده مخاطره آمیز را تشدید کرده و به تشدید وضعیت نگران کننده کنونی منجر شده است.

مصرف فزاینده سوخت‌های فسیلی طی سال‌های گذشته، علاوه بر تحمیل هزینه‌های گزاف به اقتصاد ملی، بحران آلودگی هوا را به ویژه در کلانشهر‌ها ایجاد کرده است. هشدار بانک جهانی درباره تشدید آلودگی هوا در ایران مؤید این مطلب است؛ طبق اعلام این مرجع، خسارت آلودگی هوا در ایران از ۱ / ۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱ به ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ رسیده است که ۸ / ۱ میلیارد دلار آن مربوط به خسارت ناشی از آلودگی هوا در پایتخت بوده و از همه مهمتر اینکه بانک جهانی این خسارت را در سال ۲۰۱۳ بالغ بر سی میلیارد دلار (سی میلیارد و پانصدونودونه میلیون دلار) برآورد کرده است.

همچنین آلودگی هوا پیامد‌های زیانباری بر سلامت افراد جامعه دارد و به بیماری‌های قلبی و عروقی، برونشیت، اختلالات تنفسی، سرطان و مرگ زودرس منجر می شود.

براساس گزارش بار بیماری‌های جهانی، آلودگی هوا هفتمین عامل مرگ در دنیا و هفتمین عامل خطر در ایران است در سراسر جهان، هر روز حدود ۱۰ هزار نفر بر اثر بیماری‌های منتسب به آلودگی هوای آزاد جان خود را از دست میدهند. همچنین سازمان جهانی بهداشت برآورد کرده است که در سال ۲۰۱۲ آلودگی هوای آزاد مناطق شهری و روستایی به ایجاد ۷ / ۳ میلیون مورد مرگ زودرس در دنیا انجامیده، که حدود ۸۸ درصد از این موارد در کشور‌هایی با درآمد کم و متوسط اتفاق افتاده است.

همچنین، در مجموع تعداد مرگ منتسب به آلودگی هوای آزاد و هوای داخل اماکن در سال حدود ۷ میلیون نفر برآورده شده است. آلودگی هوا پیامد‌های منفی اقتصادی شدیدی نیز دارد و میزان خسارت ناشی از مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در اتحادیه اروپا حدود ۱۶۱ میلیارد یورو برآورد شده است. در بسیاری از شهر‌های بزرگ ایران ازجمله تهران، کرج، اصفهان، مشهد، تبریز، اراک، اهواز و شیراز غلظت بعضی از آلاینده‌های هوا از استاندارد‌های ملی به مراتب بالاتر است.

براساس برآوردها که با احتساب پدیده ریزگرد‌ها جمعیتی بالغ بر ۳۵ میلیوننفر، یعنی حدود نیمی از جمعیت کل کشور در معرض درجاتی از آلودگی هوا قرار دارند. این مشکل نهتن‌ها سلامت مردم را به خطر میاندازد، بلکه به علت افزایش نیاز به خدمات مراقبتی، بهداشتی و فوریت‌های پزشکی که برای جمعیت تحت تأثیر انجام میشود، هزینه‌های سرباری را نیز بر حوزه سلامت تحمیل میکند.

خسارت‌ها

به گفته مسعود ساعت ساز، عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ذرات معلق و آزبست ایجاد شده توسط صنعت، لنت ترمز و کلاچ خودرو‌ها یا آزاد شده از تخریب ساختمان‌ها یکی از منابع مهم ایجاد کننده آلودگی در سطح شهر تهران هستند و در حالی که میزان استاندارد آزبست در هوا، صفر و میزانی که سازمان بهداشت و محیط زیست برای آمریکا و اروپا ارائه داده، پنجصدهزارم فیبر بر میلی لیتر است، اندازهگیری این الیاف در هوای تهران، میزان آزبست را سههزارم فیبر بر میلیلیتر نشان میدهد که این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس میکنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد. این میزان بالای آلایندگی در حالی است که میزان استاندارد آزبست در هوای آزاد، صفر است.

وی با اشاره به نقش مهم کارخانجات آلاینده اطراف تهران در افزایش آلودگی هوای پایتخت، گفت: یکی از مراکز صنعتی شهر تهران که در صورت عدم کنترل، آلودگی زیاد را منتشر می‌کند، کارخانه سیمان است. در کارخانجات سیمان عمدتاً موادی نظیر گچ، آهک، سنگ آهک و ... بکار می‌رود که کلیه این مواد در محوطه‌ای نگهداری می‌شوند و از طرفی عمدتاً فعالیت کارخانه سیمان دائمی بوده و ذرات گرد وغبار خروجی حاصل از فرآیند تولید بسیار زیاد است. بطوریکه از فاصله چندین کیلومتری بخوبی رؤیت می‌باشد. از سویی سوخت مصرفی این کارخانجات فسیلی بوده که از آلاینده‌های منتشره می‌توان به گاز‌های مضره حاصل از سوخت مواد نفتی و ذرات گرد و غبار اشاره نمود.

این عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین، تصریح کرده است: بنابر گزارش سازمان کنترل کیفییت هوای تهران، در بیش از دو سوم از ایام سال غلظت آلودگی آنچنان بالا است که گستره دید کامل را به کمتر از پانصد متر کاهش میدهد و در تمام این مدت ساکنان محدوده دو سوم جنوبی شهر اغلب تصویر محو و کدری از توچال "بلند‌ترین قله تهران" را میبینند. همچنین از یک سوم بالای شهر هم دو سوم جنوبی آن به زحمت دیده میشود و اغلب هم این بخش از شهر در هال‌های از «مه دود» خاکستری غرق بوده و میزان آلودگی در مواقعی از سال به حدی میرسد که سازمان‌های مسئول در کشور آن را در مرحله خطرناک و بحرانی اعلام کرده و خواستار ماندن کودکان، سالخوردگان و بیماران قلبی و تنفسی در داخل منزل می شوند.

ساعت ساز با بیان اینکه میزان بنزن در برخی از مناطق تهران از جمله مناطق مرکزی تا ۴۰ برابر حد مجاز برآورد شده است، گفت: در شهر تهران به علت غلظت چند برابری استاندارد‌های بینالمللی بنزن در هوا، ریسک ابتلا به انواع بیماری‌ها ازجمله آسم، ناراحتی‌های عصبی و سرطان به دلیل وجود این آلاینده افزایش یافته است.

برخی از راهکار‌های مبارزه با آلودگی هوا

استفاده از حمل و نقل عمومی به جای ماشین شخصی

صرفه جویی در مصرف انرژی: در این صورت شما میتوانید از تخریب محیط زیست با کاهش میزان سوخت‌های فسیلی که باید سوزانید، جلوگیری کنید.

درک مفهوم کاهش، استفاده مجدد و بازیافت: چیز‌هایی که دیگر برای شما استفاده ندارد را دور نیندازید. در حقیقت آن‌ها را مجددا برای منظور دیگری استفاده کنید. برای مثال شما میتوانید از شیشه‌های قدیمی برای ذخیره حبوبات استفاده کنید.

از دستگاه‌های کارآمد انرژی استفاده کنید: چراغ‌های کم مصرف نسبت به لامپ‌های قدیمی بسیار بهینهتر هستند، برق کمتری مصرف میکنند، عمرشان طولانیتر است و به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند.

تلاش‌های چندگانه در سطوح شخصی، صنعتی و دولتی در سراسر جهان برای جلوگیری از شدت آلودگی هوا افزایش یافته است و یک اقدام مستقیم در افزایش گرمایش جهانی است. با اینکه ما امروزه شاهد یک سری نوآوری‌ها و آزمایش‌هایی هستیم که با گزینه‌های متناوب و غیر متعارف برای کاهش آلاینده‌ها همراه است، اما همچنان عوامل اصلی آلودگی هوا دردسر ساز هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.
 

آلودگی هوا

برچسب: آلودگی هوا
سرگذشت عجیب طرح تعطیلات زمستانی؛
طرحی که به منظور مقابله با آلودگی هوای ناشی از... و افزود « اگر تعطیلات زمستانی داشته باشیم فشار آلودگی... توزیع بار ترافیکی در کلانشهر ها و کاهش آلودگی هواست... آلودگی هایی که در اواخر پاییز و ابتدای زمستان به...
کد خبر: ۸۰۰۵۵۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۹


گرد و غبار و آلودگی هوا امروز دوشنبه تمام پیش... مناطق بقیه مدارس این استان باز است آلودگی هوا ناشی... این گرد و غبار عربستان سعودی است آلایندگی هوا که...
کد خبر: ۷۹۸۹۹۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۴


رئیس اداره محیط زیست شهرستان گچساران گفت میزان آلودگی گرد... و غبار در هوای دوگنبدان به 910میکروگرم بر متر مکعب... رسیده است به گزارش ایسنا ولی رمضانی افزود آلودگی هوای... است وی بیان کرد میزان آلودگی گردو غبار در هوای...
کد خبر: ۷۹۸۶۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۳


اسحاقی در مراسم تقدیر از عاملین فروش شرکت اعلام کرد:
روانکاران صنعت پهلوانزاده شرکت روانکار صنعت شاهوار و شرکت ریستاب...
کد خبر: ۷۹۸۳۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۲


حاجی زاده گفت با توجه به گزارش اداره کل هواشناسی... زاده همچنین گفت مدارس اهواز باوی رامشیر و کارون نیز...
کد خبر: ۷۹۸۲۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۲


آثار طرح ترافیک جدید بر آلودگی هوا و ترافیک مناطق... مرورها و به نوعی کاهش آلودگی هوا بود اما حالا... را موجب آلودگی بیشتر هوای تهران دانست و افزود طرح... مقامات اجرایی آلودگی موتورسیکلت ها چند برابر خودروهاست نتیجه منطقی...
کد خبر: ۷۹۷۰۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۸


روز دوشنبه بازهم گردوغبار هوای استان را ناسالم کرد اوضاع... در ایلام چهارمحال کرمانشاه و اهواز هم تعریفی نداشت آلودگی... هوا در کرمانشاه به مرز هشدار رسید گردوغبار آسمان ایلام... را بی نصیب نگذاشت هوای چهارمحال و بختیاری هم در...
کد خبر: ۷۹۷۰۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۸


زیست ایلام در این ارتباط گفت هوای چهار شهر استان... طبق علام هواشناسی استان ایلام از امروز سامانه بارشی وارد...
کد خبر: ۷۹۶۸۴۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۷


تأثیر آلودگی های محیط شهری بر روان شهروندان...
آلودگی هوا تاکنون بیشتر از لحاظ تأثیر بر سیستم های... جا می دانیم که آلاینده های هوا از طرق مختلف... دارد در مواجهه مستمر با آلاینده های هوا دچار ضعف... هوا به شکل غیرمستقیم با ایجاد التهاب در سیستم تنفسی...
کد خبر: ۷۹۶۲۲۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۵


کد خبر: ۷۹۵۸۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۴


حال توسعه به دلیل آلودگی هوا جان خود را از... هر ۱۰ نفر در سراسر جهان ۹ نفر در هوای... آفریقا با بیشترین مشکلات آلودگی هوا مواجه هستند به طوریکه... آلودگی هوا در این مناطق اتفاق می افتد اما شهرهای...
کد خبر: ۷۹۵۴۹۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۱۲


ورود ریزگردهایی که منشا خارجی دارند هوای شهرستان های ایلام... اینکه هوای ایلام و ایوان 4 و سرابله 5 برابر...
کد خبر: ۷۹۴۱۵۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۰۸


لغو شد به گزارش مهر پرواز شماره ۸۴۰-۸۴۱ شرکت هواپیمایی...
کد خبر: ۷۹۴۱۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۰۸


حاضرید چنین تصوری کنید آلودگی هوا نه تنها نفس همه... ایم همه درباره رفع آلودگی هوا- آن هم در فصل... ایران اجرا کنند آمارهای تکان دهنده پدیده آلودگی هوا یکی... کلانشهر تهران طی سال های گذشته آلودگی هوا تا سرحد...
کد خبر: ۷۹۴۰۹۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۰۸


و کاهش آلودگی هوای استان ایلام در اطلاعیه ای اعلام...
کد خبر: ۷۹۴۰۹۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۰۸


مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با بیان اینکه علت... آلودگی هوا در عید امسال پدیده گرد و غبار با... هوای تهران در مقایسه با سال های گذشته مطلوب نخواهد... صنایع و معادن اطراف پایتخت تنها ۸ روز هوای مطلوب...
کد خبر: ۷۸۷۵۱۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۱/۱۷


نقش مهمی در آلودگی هوای تهران در سال های ۹۵... و۹۶ داشت به گزارش ایسنا چالش آلودگی هوا که مستقیما... تهرانی ها در ۱۰۰ روز هوای ناسالم برای گروه های... حساس تنفس کردند و در این سال هشت روز هوا...
کد خبر: ۷۸۷۳۳۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۱/۱۶


نقش مهمی در آلودگی هوای تهران در سال های ۹۵... و۹۶ داشت به گزارش ایسنا چالش آلودگی هوا که مستقیما... تهرانی ها در ۱۰۰ روز هوای ناسالم برای گروه های... حساس تنفس کردند و در این سال هشت روز هوا...
کد خبر: ۷۸۷۲۷۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۱/۱۶


آلودگی ها چهارمین عامل منجر به مرگ درسراسر جهان بعداز... به سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۱۳ آلودگی هوا و... ذرات معلق هوا به عنوان ترکیبات سرطان زای درجه یک... بار بیماری های جهانی ۲۰۱۳ آلودگی هوا چهارمین عامل خطر...
کد خبر: ۷۸۶۷۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۱/۱۴


آلودگی ها چهارمین عامل منجر به مرگ درسراسر جهان بعداز... به سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۱۳ آلودگی هوا و... ذرات معلق هوا به عنوان ترکیبات سرطان زای درجه یک... بار بیماری های جهانی ۲۰۱۳ آلودگی هوا چهارمین عامل خطر...
کد خبر: ۷۸۶۶۸۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۱/۱۴


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv