آلودگی هوا

 

کلیات

جو یا اتمسفر سامانه گازی طبیعی پویا و پیچید‌های است که زندگانی در سیاره زمین به آن وابسته است. کاهش ستبری لایه ازون در استراتوسفر به خاطر آلودگی هوا، دیرزمانی است که خطری برای تندرستی مردمان و نیز زیست بوم‌های زمین شناخته می شود.
آلودگی هوا بیش از هر آلودگی دیگری (دو سوم موارد مرگ ناشی از انواع آلودگی) جان انسان‌ها را گرفتهاست. پس از آن، آلودگی آب دومین عامل مرگ و میر است (۱/۸ میلیون مرگ). در جایگاه سوم، آلودگی محل کار، جان هشتصد هزار نفر را گرفتهاست. آلودگی هوا ممکن است طبیعی (مانند فعالیت آتشفشانها)، یا مصنوعی (ساخته دست انسان) باشند. بیشتر آلودگی‌های مصنوعی ناشی از فعالیت وسایل نقلیه و کارخانه‌ها هستند.

تعریف

انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن، آلودگی هوا را به این صورت تعریف نموده است: "آلودگی هوا عبارت از وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد مانند گازها، بخارات، گرد و غبار، بو، دود غلیظ و میست با کمیت، مشخصات و زمان ماند کافی که برای زندگی انسان، حیوان و گیاه خطرناک و برای اموال مضر باشد و یا به طور غیرقابل قبول مانع استفاده راحت از زندگی و اموال گردد".

اثرات بر روی انسان

در جهان سالیانه ۳ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند که ۹۰ درصد آنان در کشور‌های توسعه یافته هستند. در برخی کشور‌ها تعداد افرادی که در اثر همین عامل جان خود را از دست میدهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر بطور خاص مربوط به آسم، برونشیت، تنگی نفس، سکته قلبی، و آلرژی‌های مختلف تنفسی است. آلودگی هوا به روش‌های گوناگونی میتواند آثار زیانبار درازمدت و کوتاه مدتی بر سلامت انسان‌ها بگذارد. تأثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسیبپذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بسیار بیشتر از دیگران است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می بینند.


معمولاً میزان آسیب بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیانبار مانند تماس با آلاینده‌ها و غلظت مواد شیمیایی دارد. صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن روبرو هستند.

متخصصان معتقدند که موادی که از طریق هوای آلوده وارد محیط میشوند دارای ترکیباتی هستند که باعث نابودی بافت‌های مختلف بدن خواهد شد. این مواد از طریق ریه، پوست، مخاط بدن، مخاط چشم، گوش، بینی و دستگاه گوارش، وارد بدن شده و باعث تخریب سلول‌های بدن میشود. در واقع تجمع این مواد در بدن هنگام آلوده بودن هوا به دلیل داشتن اکسیژن ناپایدار و واکنش با یک سلول، آن را اکسید میکند.
 
باران اسیدی

یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است. باران اسیدی به پدیده‌هایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، گفته میشود. باران هنگامی اسیدی میشود که میزان پیاچ آب آن کمتر از ۵٫۶ باشد. این مقدار پیاچ بیانگر تعادل شیمیایی به وجود آمده میان کربن دیاکسید و حالت محلول آن یعنی بیکربنات (HCO ۳) در آب خالص است. باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی بر سلامتی انسان، حیوانات و پوشش گیاهی دارد.

باران‌های اسیدی از گاز‌های گوگرد دیاکسید و از خانواده اکسید نیتروژن خروجی از دود اگزوز اتومبیل‌ها و کارخانه‌ها ایجاد میشود. این گاز‌ها در اتمسفر زمین با بخار آب واکنش داده و اسید‌هایی مانند سولفوریک اسید و نیتریک اسید را تشکیل میدهند.


آلوده کننده‌ها

مهمترین آلاینده‌هایی که از طریق فعالیت‌های انسانی تولید میشوند، شامل این موارد میشود:

کربن مونوکسید - گازی بیبو و بیرنگ و سمی که بر اثر سوخت ناقص مواد ایجاد میشود.
اکسید‌های گوگرد به ویژه گوگرد دیاکسید - زغالسنگ و سوخت‌های نفتی مقداری گوگرد نیز در خود دارند و سوختن آن‌ها دیاکسید گوگرد تولید میکند.
اکسید‌های نیتروژن به ویژه نیتروژن دیاکسید - که بر اثر سوخت در دما‌های بالا تولید میشوند. نیتروژن دیاکسید بویی تند و زننده و رنگ قهو‌های دارد که بر فراز آسمان شهر‌های بزرگ دیده میشوند ناشی از این گاز است.
ترکیبات آلی فرار - این ترکیبات به دو دسته متان و غیرمتان‌ها تقسیم میشوند. متان گاز اصلی تشکیلدهنده گاز طبیعی است و اثر گلخان‌های بسیار نیرومندی دارد. بقیه ترکیبات آلی فرار هم اثرات گلخان‌های قابل توجهی دارند. ترکیبات فرار آروماتیک مثل بنزن و تولوئن اثر سرطانزایی داشته و در معرض آن‌ها قرار گرفتن بهطور مستمر میتواند منجر به سرطان خون شود.
ذرات معلق به تمامی اجزاء ریز مایع یا جامدی (به جز آب خالص) گفته میشود که در جو زمین پراکنده هستند و اندازه میکروسکوپی یا زیرمیکروسکوپی، اما بزرگتر از ابعاد مولکولی دارند. ذرات کوچکتر بسیار خطرناکتر هستند چراکه به ریه‌ها نفوذ کرده و برخی از آن‌ها حتی وارد جریان خون میشوند و باعث بیماری‌های تنفسی و قلبی مختلف میشوند. این ذرات همچنین بر روی خاک و آب نشسته و آلودگی منابع آبی و خاک را موجب میشوند.
کلروفلوئوروکربن‌ها - گازی که عامل اصلی تخریب لایه ازون است و استفاده از ترکیباتی که باعث آزادسازی آن میشود امروزه ممنوع شدهاست.

پیامد‌ها

یکی از مهمترین مشکلاتی که امروزه بشر با آن روبرو میباشد، آلودگی هواست و به دلیل افزایش بی رویه فعالیت‌های صنعتی، مصرف سوخت‌های فسیلی و تراکم جمعیت در برخی از شهر‌ها روزبه روز شدیدتر میشود. آلودگی هوا تهدیدی جدی، مستمر و فراگیر علیه سلامت موجودات زنده و محیط زیست است که علاوه بر مشکلات زیست محیطی و به خطر انداختن سلامت انسان‌ها و سایر موجودات زنده، دارای تبعات سوء اقتصادی و اجتماعی نیز است که به صورت آرام و تدریجی و گاهی غیرقابل جبران نمایان می شود.

عملکرد ناهماهنگ و ناکافی دستگاه‌های ذیربط در انجام وظایف قانونی درخصوص پیشگیری و مقابله با عوامل آلایندگی هوا، روند رو به تزاید این پدیده مخاطره آمیز را تشدید کرده و به تشدید وضعیت نگران کننده کنونی منجر شده است.

مصرف فزاینده سوخت‌های فسیلی طی سال‌های گذشته، علاوه بر تحمیل هزینه‌های گزاف به اقتصاد ملی، بحران آلودگی هوا را به ویژه در کلانشهر‌ها ایجاد کرده است. هشدار بانک جهانی درباره تشدید آلودگی هوا در ایران مؤید این مطلب است؛ طبق اعلام این مرجع، خسارت آلودگی هوا در ایران از ۱ / ۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱ به ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ رسیده است که ۸ / ۱ میلیارد دلار آن مربوط به خسارت ناشی از آلودگی هوا در پایتخت بوده و از همه مهمتر اینکه بانک جهانی این خسارت را در سال ۲۰۱۳ بالغ بر سی میلیارد دلار (سی میلیارد و پانصدونودونه میلیون دلار) برآورد کرده است.

همچنین آلودگی هوا پیامد‌های زیانباری بر سلامت افراد جامعه دارد و به بیماری‌های قلبی و عروقی، برونشیت، اختلالات تنفسی، سرطان و مرگ زودرس منجر می شود.

براساس گزارش بار بیماری‌های جهانی، آلودگی هوا هفتمین عامل مرگ در دنیا و هفتمین عامل خطر در ایران است در سراسر جهان، هر روز حدود ۱۰ هزار نفر بر اثر بیماری‌های منتسب به آلودگی هوای آزاد جان خود را از دست میدهند. همچنین سازمان جهانی بهداشت برآورد کرده است که در سال ۲۰۱۲ آلودگی هوای آزاد مناطق شهری و روستایی به ایجاد ۷ / ۳ میلیون مورد مرگ زودرس در دنیا انجامیده، که حدود ۸۸ درصد از این موارد در کشور‌هایی با درآمد کم و متوسط اتفاق افتاده است.

همچنین، در مجموع تعداد مرگ منتسب به آلودگی هوای آزاد و هوای داخل اماکن در سال حدود ۷ میلیون نفر برآورده شده است. آلودگی هوا پیامد‌های منفی اقتصادی شدیدی نیز دارد و میزان خسارت ناشی از مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در اتحادیه اروپا حدود ۱۶۱ میلیارد یورو برآورد شده است. در بسیاری از شهر‌های بزرگ ایران ازجمله تهران، کرج، اصفهان، مشهد، تبریز، اراک، اهواز و شیراز غلظت بعضی از آلاینده‌های هوا از استاندارد‌های ملی به مراتب بالاتر است.

براساس برآوردها که با احتساب پدیده ریزگرد‌ها جمعیتی بالغ بر ۳۵ میلیوننفر، یعنی حدود نیمی از جمعیت کل کشور در معرض درجاتی از آلودگی هوا قرار دارند. این مشکل نهتن‌ها سلامت مردم را به خطر میاندازد، بلکه به علت افزایش نیاز به خدمات مراقبتی، بهداشتی و فوریت‌های پزشکی که برای جمعیت تحت تأثیر انجام میشود، هزینه‌های سرباری را نیز بر حوزه سلامت تحمیل میکند.

خسارت‌ها

به گفته مسعود ساعت ساز، عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ذرات معلق و آزبست ایجاد شده توسط صنعت، لنت ترمز و کلاچ خودرو‌ها یا آزاد شده از تخریب ساختمان‌ها یکی از منابع مهم ایجاد کننده آلودگی در سطح شهر تهران هستند و در حالی که میزان استاندارد آزبست در هوا، صفر و میزانی که سازمان بهداشت و محیط زیست برای آمریکا و اروپا ارائه داده، پنجصدهزارم فیبر بر میلی لیتر است، اندازهگیری این الیاف در هوای تهران، میزان آزبست را سههزارم فیبر بر میلیلیتر نشان میدهد که این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس میکنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد. این میزان بالای آلایندگی در حالی است که میزان استاندارد آزبست در هوای آزاد، صفر است.

وی با اشاره به نقش مهم کارخانجات آلاینده اطراف تهران در افزایش آلودگی هوای پایتخت، گفت: یکی از مراکز صنعتی شهر تهران که در صورت عدم کنترل، آلودگی زیاد را منتشر می‌کند، کارخانه سیمان است. در کارخانجات سیمان عمدتاً موادی نظیر گچ، آهک، سنگ آهک و ... بکار می‌رود که کلیه این مواد در محوطه‌ای نگهداری می‌شوند و از طرفی عمدتاً فعالیت کارخانه سیمان دائمی بوده و ذرات گرد وغبار خروجی حاصل از فرآیند تولید بسیار زیاد است. بطوریکه از فاصله چندین کیلومتری بخوبی رؤیت می‌باشد. از سویی سوخت مصرفی این کارخانجات فسیلی بوده که از آلاینده‌های منتشره می‌توان به گاز‌های مضره حاصل از سوخت مواد نفتی و ذرات گرد و غبار اشاره نمود.

این عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین، تصریح کرده است: بنابر گزارش سازمان کنترل کیفییت هوای تهران، در بیش از دو سوم از ایام سال غلظت آلودگی آنچنان بالا است که گستره دید کامل را به کمتر از پانصد متر کاهش میدهد و در تمام این مدت ساکنان محدوده دو سوم جنوبی شهر اغلب تصویر محو و کدری از توچال "بلند‌ترین قله تهران" را میبینند. همچنین از یک سوم بالای شهر هم دو سوم جنوبی آن به زحمت دیده میشود و اغلب هم این بخش از شهر در هال‌های از «مه دود» خاکستری غرق بوده و میزان آلودگی در مواقعی از سال به حدی میرسد که سازمان‌های مسئول در کشور آن را در مرحله خطرناک و بحرانی اعلام کرده و خواستار ماندن کودکان، سالخوردگان و بیماران قلبی و تنفسی در داخل منزل می شوند.

ساعت ساز با بیان اینکه میزان بنزن در برخی از مناطق تهران از جمله مناطق مرکزی تا ۴۰ برابر حد مجاز برآورد شده است، گفت: در شهر تهران به علت غلظت چند برابری استاندارد‌های بینالمللی بنزن در هوا، ریسک ابتلا به انواع بیماری‌ها ازجمله آسم، ناراحتی‌های عصبی و سرطان به دلیل وجود این آلاینده افزایش یافته است.

برخی از راهکار‌های مبارزه با آلودگی هوا

استفاده از حمل و نقل عمومی به جای ماشین شخصی

صرفه جویی در مصرف انرژی: در این صورت شما میتوانید از تخریب محیط زیست با کاهش میزان سوخت‌های فسیلی که باید سوزانید، جلوگیری کنید.

درک مفهوم کاهش، استفاده مجدد و بازیافت: چیز‌هایی که دیگر برای شما استفاده ندارد را دور نیندازید. در حقیقت آن‌ها را مجددا برای منظور دیگری استفاده کنید. برای مثال شما میتوانید از شیشه‌های قدیمی برای ذخیره حبوبات استفاده کنید.

از دستگاه‌های کارآمد انرژی استفاده کنید: چراغ‌های کم مصرف نسبت به لامپ‌های قدیمی بسیار بهینهتر هستند، برق کمتری مصرف میکنند، عمرشان طولانیتر است و به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند.

تلاش‌های چندگانه در سطوح شخصی، صنعتی و دولتی در سراسر جهان برای جلوگیری از شدت آلودگی هوا افزایش یافته است و یک اقدام مستقیم در افزایش گرمایش جهانی است. با اینکه ما امروزه شاهد یک سری نوآوری‌ها و آزمایش‌هایی هستیم که با گزینه‌های متناوب و غیر متعارف برای کاهش آلاینده‌ها همراه است، اما همچنان عوامل اصلی آلودگی هوا دردسر ساز هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.
 

آلودگی هوا

برچسب: آلودگی هوا
مدیر کل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی از... و غبار کیفیت هوا کاهش می یابد به گزارش ایسنا... پیش یابی هواشناسی در بعدازظهر سه روز آینده برای ارتفاعات... بینی می شود که در زابل با کاهش کیفی هوا...
کد خبر: ۸۳۴۱۱۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۲۴


افزایش بی رویه آلودگی هوا در قاره اروپا به یک... تاکنون ۴۰۰ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا جان خود... رویه آلودگی هوا در قاره اروپا به یک بحران برای... هزار نفر براثر آلودگی هوا جان خود را از دست...
کد خبر: ۸۳۳۸۷۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۲۳


آلودگی هوای عسلویه ١٠٠ برابر تهران است وی درباره آلودگی... ها در ارزیابی های خود آلایندگی هوای عسلویه را با... آب و هوا برای شاغلان استان بوشهر تنها ۶ درصد...
کد خبر: ۸۳۳۶۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۲۲


بررسی های جدید محققان نشان می دهد آلودگی هوا به... نشان می دهد آلودگی هوا به اندازه سیگار بر کلیه... میشیگان آمریکا صورت گرفته تأکید می کند آلودگی هوا جدا...
کد خبر: ۸۲۸۲۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۰۴


هوای تهران ضمن اشاره به اینکه علت آلودگی هوای چند... اینکه علت آلودگی هوای تهران در چند روز اخیر گرد... بینی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران افزود منبع تولید ذرات...
کد خبر: ۸۲۷۰۸۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۳۰


در مقاطعی که آلودگی هوا یا ترافیک نفس شهروندان را... به یکی از منابع اصلی آلودگی هوا تبدیل کرده است... آن ها موجب پاک شدن هوای شهر ها شود اما... هوا را به دوش می کشند نقیصه ای بزرگ که...
کد خبر: ۸۲۵۸۸۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۲۷


برای آلودگی هوای تهران صورت نگرفته است سهم وسایل نقلیه... ذرات معلق هوای پایتخت به خبرنگار مهر گفت کاهش آلودگی... هوای تهران مستلزم مقابله هدفمند با منابع اصلی انتشار ذرات... به شکل مطلوب رخ نداده است وی تاکید کرد آلودگی...
کد خبر: ۸۲۳۱۲۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۱۶


سرپرست دفتر هوای اقلیم محیط زیست گفت دریافت معاینه فنی... برای هواپیما و کشتی ها هم جدی شده و آنها... دفتر هوای اقلیم محیط زیست در جمع مدیران معاینه فنی... طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران مطرح شد و یکی...
کد خبر: ۸۲۱۸۳۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۱۱


ها شروع شود که اغلب با ورزش های هوازی نیز... تغییر داد خسروی به چند نمونه از ورزش های هوازی... شنا و پیاده روی های تند ورزش های هوازی مناسبی... این که هوای سرد این بیماران را اذیت می کند...
کد خبر: ۸۱۸۷۷۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۳۱


فروردین 97 کارشناس واحد پایش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران... آلاینده هوا کمتر مورد توجه قرار گرفته آلودگی ناشی از... کنترل کیفیت هوا در سال ۱۳۹۶ پروژه ای را با... کیفیت هوای تهران در این باره گفت از اصلی ترین...
کد خبر: ۸۱۵۰۷۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۱۹


کرمانشاه گفت هوای شهر کرمانشاه امروز 9 تیر در وضعیت... ذرات معلق موجود در هوای شهر کرمانشاه 705 میکروگرم بر... مترمکعب هوا بوده که وضعیت بحران را نشان می دهد... هوای شهر اسلام آبادغرب نیز با غلظت 1040 میکروگرم بر...
کد خبر: ۸۱۲۴۵۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۰۹


مدیر کل پیش بینی و هشدارسریع سازمان هواشناسی با اشاره... بینی و هشدارسریع سازمان هواشناسی در ادامه در مورد شرایط... ناسالم هوای تهران طی روزهای گذشته با اشاره به نقش... حرکت هوا مخالف جهتی است که در مراکز کم فشار...
کد خبر: ۸۱۲۴۳۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۰۹


هوای تهران در مورد دلایل آلوده شدن هوای تهران توضیح... داد و افزایش آلاینده ازن را عامل افزایش شاخص آلودگی... هوای تهران اعلام کرد به گزارش ایسنا امروز هوای تهران... فصل سرما آلودگی هوا از تهران رخت بربندد و انتظار...
کد خبر: ۸۱۱۴۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۰۵


براساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران هوای پایتخت... 5 میکرون هوای شهر تهران هم اکنون ۱۰۲ است و... هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروه های حساس جامعه... حالی است که حد استاندارد آن 100 است شاخص آلودگی...
کد خبر: ۸۱۰۸۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۰۳


تأملی بر حال و روز وخیم اهالی آبادان و خرمشهر؛
اهالی خوزستان که سال هاست به جای هوا خاک در...
کد خبر: ۸۱۰۶۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۴/۰۲


آلودگی هوا در مشهد رکورد زد و به شاخص بی... سابقه 298 رسید منشأ آلودگی و ریزگردهایی که آسمان مشهد...
کد خبر: ۸۰۸۷۳۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۷


تکنوتابناک؛
کد خبر: ۸۰۶۶۷۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۲۰


هوای مشهد روز گذشته شاخصی را تجربه کرد که در... آسمان مشهد و غلظت آلاینده ها باعث شد شاخص کیفیت هوای... افراد قرار بگیرد به گزارش روزنامه خراسان وضعیت بحرانی آلودگی... هوا در حالی رخ داد که باز هم مسئولان کمیته...
کد خبر: ۸۰۳۹۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۹


بر افزایش آلودگی هوا و بار ترافیکی معابر بی تاثیر... برای افزایش بار ترافیکی و در نتیجه آلودگی هوا بوده...
کد خبر: ۸۰۳۵۹۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۸


کد خبر: ۸۰۲۱۲۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۰۳


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv