در مورد آلودگی هوا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات

جو یا اتمسفر سامانه گازی طبیعی پویا و پیچید‌های است که زندگانی در سیاره زمین به آن وابسته است. کاهش ستبری لایه ازون در استراتوسفر به خاطر آلودگی هوا، دیرزمانی است که خطری برای تندرستی مردمان و نیز زیست بوم‌های زمین شناخته می شود.
آلودگی هوا بیش از هر آلودگی دیگری (دو سوم موارد مرگ ناشی از انواع آلودگی) جان انسان‌ها را گرفتهاست. پس از آن، آلودگی آب دومین عامل مرگ و میر است (۱/۸ میلیون مرگ). در جایگاه سوم، آلودگی محل کار، جان هشتصد هزار نفر را گرفتهاست. آلودگی هوا ممکن است طبیعی (مانند فعالیت آتشفشانها)، یا مصنوعی (ساخته دست انسان) باشند. بیشتر آلودگی‌های مصنوعی ناشی از فعالیت وسایل نقلیه و کارخانه‌ها هستند.

تعریف

انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن، آلودگی هوا را به این صورت تعریف نموده است: "آلودگی هوا عبارت از وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد مانند گازها، بخارات، گرد و غبار، بو، دود غلیظ و میست با کمیت، مشخصات و زمان ماند کافی که برای زندگی انسان، حیوان و گیاه خطرناک و برای اموال مضر باشد و یا به طور غیرقابل قبول مانع استفاده راحت از زندگی و اموال گردد".

اثرات بر روی انسان

در جهان سالیانه ۳ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند که ۹۰ درصد آنان در کشور‌های توسعه یافته هستند. در برخی کشور‌ها تعداد افرادی که در اثر همین عامل جان خود را از دست میدهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر بطور خاص مربوط به آسم، برونشیت، تنگی نفس، سکته قلبی، و آلرژی‌های مختلف تنفسی است. آلودگی هوا به روش‌های گوناگونی میتواند آثار زیانبار درازمدت و کوتاه مدتی بر سلامت انسان‌ها بگذارد. تأثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسیبپذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بسیار بیشتر از دیگران است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می بینند.


معمولاً میزان آسیب بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیانبار مانند تماس با آلاینده‌ها و غلظت مواد شیمیایی دارد. صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن روبرو هستند.

متخصصان معتقدند که موادی که از طریق هوای آلوده وارد محیط میشوند دارای ترکیباتی هستند که باعث نابودی بافت‌های مختلف بدن خواهد شد. این مواد از طریق ریه، پوست، مخاط بدن، مخاط چشم، گوش، بینی و دستگاه گوارش، وارد بدن شده و باعث تخریب سلول‌های بدن میشود. در واقع تجمع این مواد در بدن هنگام آلوده بودن هوا به دلیل داشتن اکسیژن ناپایدار و واکنش با یک سلول، آن را اکسید میکند.
 
باران اسیدی

یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است. باران اسیدی به پدیده‌هایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، گفته میشود. باران هنگامی اسیدی میشود که میزان پیاچ آب آن کمتر از ۵٫۶ باشد. این مقدار پیاچ بیانگر تعادل شیمیایی به وجود آمده میان کربن دیاکسید و حالت محلول آن یعنی بیکربنات (HCO ۳) در آب خالص است. باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی بر سلامتی انسان، حیوانات و پوشش گیاهی دارد.

باران‌های اسیدی از گاز‌های گوگرد دیاکسید و از خانواده اکسید نیتروژن خروجی از دود اگزوز اتومبیل‌ها و کارخانه‌ها ایجاد میشود. این گاز‌ها در اتمسفر زمین با بخار آب واکنش داده و اسید‌هایی مانند سولفوریک اسید و نیتریک اسید را تشکیل میدهند.


آلوده کننده‌ها

مهمترین آلاینده‌هایی که از طریق فعالیت‌های انسانی تولید میشوند، شامل این موارد میشود:

کربن مونوکسید - گازی بیبو و بیرنگ و سمی که بر اثر سوخت ناقص مواد ایجاد میشود.
اکسید‌های گوگرد به ویژه گوگرد دیاکسید - زغالسنگ و سوخت‌های نفتی مقداری گوگرد نیز در خود دارند و سوختن آن‌ها دیاکسید گوگرد تولید میکند.
اکسید‌های نیتروژن به ویژه نیتروژن دیاکسید - که بر اثر سوخت در دما‌های بالا تولید میشوند. نیتروژن دیاکسید بویی تند و زننده و رنگ قهو‌های دارد که بر فراز آسمان شهر‌های بزرگ دیده میشوند ناشی از این گاز است.
ترکیبات آلی فرار - این ترکیبات به دو دسته متان و غیرمتان‌ها تقسیم میشوند. متان گاز اصلی تشکیلدهنده گاز طبیعی است و اثر گلخان‌های بسیار نیرومندی دارد. بقیه ترکیبات آلی فرار هم اثرات گلخان‌های قابل توجهی دارند. ترکیبات فرار آروماتیک مثل بنزن و تولوئن اثر سرطانزایی داشته و در معرض آن‌ها قرار گرفتن بهطور مستمر میتواند منجر به سرطان خون شود.
ذرات معلق به تمامی اجزاء ریز مایع یا جامدی (به جز آب خالص) گفته میشود که در جو زمین پراکنده هستند و اندازه میکروسکوپی یا زیرمیکروسکوپی، اما بزرگتر از ابعاد مولکولی دارند. ذرات کوچکتر بسیار خطرناکتر هستند چراکه به ریه‌ها نفوذ کرده و برخی از آن‌ها حتی وارد جریان خون میشوند و باعث بیماری‌های تنفسی و قلبی مختلف میشوند. این ذرات همچنین بر روی خاک و آب نشسته و آلودگی منابع آبی و خاک را موجب میشوند.
کلروفلوئوروکربن‌ها - گازی که عامل اصلی تخریب لایه ازون است و استفاده از ترکیباتی که باعث آزادسازی آن میشود امروزه ممنوع شدهاست.

پیامد‌ها

یکی از مهمترین مشکلاتی که امروزه بشر با آن روبرو میباشد، آلودگی هواست و به دلیل افزایش بی رویه فعالیت‌های صنعتی، مصرف سوخت‌های فسیلی و تراکم جمعیت در برخی از شهر‌ها روزبه روز شدیدتر میشود. آلودگی هوا تهدیدی جدی، مستمر و فراگیر علیه سلامت موجودات زنده و محیط زیست است که علاوه بر مشکلات زیست محیطی و به خطر انداختن سلامت انسان‌ها و سایر موجودات زنده، دارای تبعات سوء اقتصادی و اجتماعی نیز است که به صورت آرام و تدریجی و گاهی غیرقابل جبران نمایان می شود.

عملکرد ناهماهنگ و ناکافی دستگاه‌های ذیربط در انجام وظایف قانونی درخصوص پیشگیری و مقابله با عوامل آلایندگی هوا، روند رو به تزاید این پدیده مخاطره آمیز را تشدید کرده و به تشدید وضعیت نگران کننده کنونی منجر شده است.

مصرف فزاینده سوخت‌های فسیلی طی سال‌های گذشته، علاوه بر تحمیل هزینه‌های گزاف به اقتصاد ملی، بحران آلودگی هوا را به ویژه در کلانشهر‌ها ایجاد کرده است. هشدار بانک جهانی درباره تشدید آلودگی هوا در ایران مؤید این مطلب است؛ طبق اعلام این مرجع، خسارت آلودگی هوا در ایران از ۱ / ۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱ به ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ رسیده است که ۸ / ۱ میلیارد دلار آن مربوط به خسارت ناشی از آلودگی هوا در پایتخت بوده و از همه مهمتر اینکه بانک جهانی این خسارت را در سال ۲۰۱۳ بالغ بر سی میلیارد دلار (سی میلیارد و پانصدونودونه میلیون دلار) برآورد کرده است.

همچنین آلودگی هوا پیامد‌های زیانباری بر سلامت افراد جامعه دارد و به بیماری‌های قلبی و عروقی، برونشیت، اختلالات تنفسی، سرطان و مرگ زودرس منجر می شود.

براساس گزارش بار بیماری‌های جهانی، آلودگی هوا هفتمین عامل مرگ در دنیا و هفتمین عامل خطر در ایران است در سراسر جهان، هر روز حدود ۱۰ هزار نفر بر اثر بیماری‌های منتسب به آلودگی هوای آزاد جان خود را از دست میدهند. همچنین سازمان جهانی بهداشت برآورد کرده است که در سال ۲۰۱۲ آلودگی هوای آزاد مناطق شهری و روستایی به ایجاد ۷ / ۳ میلیون مورد مرگ زودرس در دنیا انجامیده، که حدود ۸۸ درصد از این موارد در کشور‌هایی با درآمد کم و متوسط اتفاق افتاده است.

همچنین، در مجموع تعداد مرگ منتسب به آلودگی هوای آزاد و هوای داخل اماکن در سال حدود ۷ میلیون نفر برآورده شده است. آلودگی هوا پیامد‌های منفی اقتصادی شدیدی نیز دارد و میزان خسارت ناشی از مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در اتحادیه اروپا حدود ۱۶۱ میلیارد یورو برآورد شده است. در بسیاری از شهر‌های بزرگ ایران ازجمله تهران، کرج، اصفهان، مشهد، تبریز، اراک، اهواز و شیراز غلظت بعضی از آلاینده‌های هوا از استاندارد‌های ملی به مراتب بالاتر است.

براساس برآوردها که با احتساب پدیده ریزگرد‌ها جمعیتی بالغ بر ۳۵ میلیوننفر، یعنی حدود نیمی از جمعیت کل کشور در معرض درجاتی از آلودگی هوا قرار دارند. این مشکل نهتن‌ها سلامت مردم را به خطر میاندازد، بلکه به علت افزایش نیاز به خدمات مراقبتی، بهداشتی و فوریت‌های پزشکی که برای جمعیت تحت تأثیر انجام میشود، هزینه‌های سرباری را نیز بر حوزه سلامت تحمیل میکند.

خسارت‌ها

به گفته مسعود ساعت ساز، عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ذرات معلق و آزبست ایجاد شده توسط صنعت، لنت ترمز و کلاچ خودرو‌ها یا آزاد شده از تخریب ساختمان‌ها یکی از منابع مهم ایجاد کننده آلودگی در سطح شهر تهران هستند و در حالی که میزان استاندارد آزبست در هوا، صفر و میزانی که سازمان بهداشت و محیط زیست برای آمریکا و اروپا ارائه داده، پنجصدهزارم فیبر بر میلی لیتر است، اندازهگیری این الیاف در هوای تهران، میزان آزبست را سههزارم فیبر بر میلیلیتر نشان میدهد که این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس میکنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد. این میزان بالای آلایندگی در حالی است که میزان استاندارد آزبست در هوای آزاد، صفر است.

وی با اشاره به نقش مهم کارخانجات آلاینده اطراف تهران در افزایش آلودگی هوای پایتخت، گفت: یکی از مراکز صنعتی شهر تهران که در صورت عدم کنترل، آلودگی زیاد را منتشر می‌کند، کارخانه سیمان است. در کارخانجات سیمان عمدتاً موادی نظیر گچ، آهک، سنگ آهک و ... بکار می‌رود که کلیه این مواد در محوطه‌ای نگهداری می‌شوند و از طرفی عمدتاً فعالیت کارخانه سیمان دائمی بوده و ذرات گرد وغبار خروجی حاصل از فرآیند تولید بسیار زیاد است. بطوریکه از فاصله چندین کیلومتری بخوبی رؤیت می‌باشد. از سویی سوخت مصرفی این کارخانجات فسیلی بوده که از آلاینده‌های منتشره می‌توان به گاز‌های مضره حاصل از سوخت مواد نفتی و ذرات گرد و غبار اشاره نمود.

این عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین، تصریح کرده است: بنابر گزارش سازمان کنترل کیفییت هوای تهران، در بیش از دو سوم از ایام سال غلظت آلودگی آنچنان بالا است که گستره دید کامل را به کمتر از پانصد متر کاهش میدهد و در تمام این مدت ساکنان محدوده دو سوم جنوبی شهر اغلب تصویر محو و کدری از توچال "بلند‌ترین قله تهران" را میبینند. همچنین از یک سوم بالای شهر هم دو سوم جنوبی آن به زحمت دیده میشود و اغلب هم این بخش از شهر در هال‌های از «مه دود» خاکستری غرق بوده و میزان آلودگی در مواقعی از سال به حدی میرسد که سازمان‌های مسئول در کشور آن را در مرحله خطرناک و بحرانی اعلام کرده و خواستار ماندن کودکان، سالخوردگان و بیماران قلبی و تنفسی در داخل منزل می شوند.

ساعت ساز با بیان اینکه میزان بنزن در برخی از مناطق تهران از جمله مناطق مرکزی تا ۴۰ برابر حد مجاز برآورد شده است، گفت: در شهر تهران به علت غلظت چند برابری استاندارد‌های بینالمللی بنزن در هوا، ریسک ابتلا به انواع بیماری‌ها ازجمله آسم، ناراحتی‌های عصبی و سرطان به دلیل وجود این آلاینده افزایش یافته است.

برخی از راهکار‌های مبارزه با آلودگی هوا

استفاده از حمل و نقل عمومی به جای ماشین شخصی

صرفه جویی در مصرف انرژی: در این صورت شما میتوانید از تخریب محیط زیست با کاهش میزان سوخت‌های فسیلی که باید سوزانید، جلوگیری کنید.

درک مفهوم کاهش، استفاده مجدد و بازیافت: چیز‌هایی که دیگر برای شما استفاده ندارد را دور نیندازید. در حقیقت آن‌ها را مجددا برای منظور دیگری استفاده کنید. برای مثال شما میتوانید از شیشه‌های قدیمی برای ذخیره حبوبات استفاده کنید.

از دستگاه‌های کارآمد انرژی استفاده کنید: چراغ‌های کم مصرف نسبت به لامپ‌های قدیمی بسیار بهینهتر هستند، برق کمتری مصرف میکنند، عمرشان طولانیتر است و به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند.

تلاش‌های چندگانه در سطوح شخصی، صنعتی و دولتی در سراسر جهان برای جلوگیری از شدت آلودگی هوا افزایش یافته است و یک اقدام مستقیم در افزایش گرمایش جهانی است. با اینکه ما امروزه شاهد یک سری نوآوری‌ها و آزمایش‌هایی هستیم که با گزینه‌های متناوب و غیر متعارف برای کاهش آلاینده‌ها همراه است، اما همچنان عوامل اصلی آلودگی هوا دردسر ساز هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.
 

در مورد آلودگی هوا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

یک کارشناس هواشناسی ممکن است در دقایق ابتدایی بارش میزان... های هوا افزایش پیدا کرده و در نتیجه میزان باران... داشتیم بنابراین وزش باد سبب بهبود کیفیت هوا در برخی... سازمان هواشناسی ضمن بیان اینکه فردا ۵ دی وزش باد...
کد خبر: ۹۴۶۵۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


در روزهایی که تداوم آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و... کاهش عوارض آلودگی هوا بر بدن و اهمیت به نکات... اینکه آلودگی هوا تنها بر ریه ها تاثیر ندارد بلکه... خواهد گذاشت گفت هوای آلوده علاوه بر آنکه می تواند...
کد خبر: ۹۴۶۵۶۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


سخنگوی اورژانس کشور خبر داد:
با افزایش آلودگی هوا ۱۳ هزار و ۹۳۱ نفر به... کنندگان به اورژانس بر اثر آلودگی هوا از ۲۸ آذر... تا سوم دی اظهار کرد به دلیل بروز آلودگی هوا... و افزایش ذرات معلق هوا در شهر های اصفهان البرز...
کد خبر: ۹۴۶۵۴۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


در روزهای آلودگی هوا تمایل مردم برای اهدای خون کاهش... یافته و شرایط خاصی چون آلودگی هوا وجود دارد که...
کد خبر: ۹۴۶۴۷۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


دهد چون هوا آلوده است و به خاطر همین شما...
به گزارش « تابناک» روزنامه ایران در گزارشی درباره آلودگی... هوا و تعطیلی مدارس نوشت مدرسه تعطیل می شود اما... این تعطیلی اصلاً مزه نمی دهد چون هوا آلوده است... تهران بودید برای کاهش آلودگی هوا چه کار می کردید...
کد خبر: ۹۴۶۴۷۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


در روزهایی که تداوم آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و... کاهش عوارض آلودگی هوا بر بدن و اهمیت به نکات...
در روزهایی که تداوم آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و... کاهش عوارض آلودگی هوا بر بدن و اهمیت به نکات... با ایسنا با تاکید بر اینکه آلودگی هوا تنها بر... سایر ارگان های بدن نیز خواهد گذاشت گفت هوای آلوده...
کد خبر: ۹۴۶۴۶۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


خصوص تصمیمات این وزارتخانه در کمیته اضطرار آلودگی هوا توضیحاتی...
خصوص تصمیمات این وزارتخانه در کمیته اضطرار آلودگی هوا توضیحاتی... آلودگی هوا به خبرنگار مهر گفت در هر استان معاون... بهداشت عضو کمیته اضطرار آلودگی هوا است و در جلسات... که در تهران رئیس اداره کنترل هوا معاونت بهداشتی وزارت...
کد خبر: ۹۴۶۴۶۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


کد خبر: ۹۴۶۴۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


آلودگی هوا آمبولانس های این مرکز در ۲۸ میدان و... ادامه دارد صابریان خاطرنشان کرد تا زمانی که وضعیت آلودگی... هوا مناسب نشود و در شرایط ناسالم قرار داشته باشد... خواست که در هوای آلوده از تردد در فضای باز...
کد خبر: ۹۴۶۴۳۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


بابیان اینکه سازمان محیط زیست فقط هوای چهار شهر خوزستان... اکنون با توجه به اظهار نظر ادارات کل هواشناسی و...
کد خبر: ۹۴۶۴۲۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


سوالی که مسئولان به آن جواب‌های متفاوتی می‌دهند؛
آیا دانش آموزان عامل اصلی آلودگی هوا هستند که تا... آلودگی اوج می گیرد کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران تعطیلی... شهر کم می کنند و چشم انتظار کاهش آلودگی هوا...
شاخص هوای تهران هم اکنون عدد ۱۶۲ را نشان می... دهد که معنای آن قرار گرفتن کیفیت هوا در شرایط... دهد تصمیمات اتخاذ شده برای کنترل آلودگی هوا نیز نتوانسته... برای کاهش آلودگی هواست تصمیمی که البته در کنار آن...
کد خبر: ۹۴۶۴۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


جماران اطلاعیه حاکیست با توجه به پیشنهاد کمیته اضطرارآلودگی هوا...
کد خبر: ۹۴۶۳۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


ارائه شده مشکل آلودگی سطح شهر ها از خودرو هایی... مشکل آلودگی سطح شهر ها از خودرو هایی با سوخت... وی درباره ورود مجلس به موضوع آلودگی هوا تصریح کرد...
کد خبر: ۹۴۶۳۸۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


کارشناس سازمان هواشناسی گفت تهران از پنج شنبه بعد از... هوا می شود به گزارش تابناک به نقل از میزان... امین حسین نقشینه کارشناس سازمان هواشناسی درباره وضعیت جوی تهران... شنبه و چهارشنبه می شود این کارشناس سازمان هواشناسی در...
کد خبر: ۹۴۶۲۸۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


نمایی از تهران از فراز کوهستان تصویری از هوای تهران...
کد خبر: ۹۴۶۲۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


مدیرکل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی با بیان... و هشدار سریع سازمان هواشناسی با بیان اینکه فردا ۴... بارش پراکنده و وزش باد خواهد بود و دمای هوا... ۲ درجه سانتیگراد می رسد تداوم حاکمیت هوای نامطلوب در...
کد خبر: ۹۴۶۲۶۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


کودک این است که کودکان بتوانند از محیط آلودگی خارج... ماده ۳ قانون « هوای پاک» مساله تعطیلی مهدهای کودک... اگر واقعا وضعیت هوا نابه سامان است این مساله نشان... می تواند از منشاء آلودگی خارج شود وی ادامه داد...
کد خبر: ۹۴۶۲۴۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


در برابر هوای شدیدا آلوده تهران از ریه و قلب...
در برابر هوای شدیدا آلوده تهران از ریه و قلب... در جذب کمتر آلودگی به بدن افراد ایفا می کنند... اما به هر حال در این هوای آلوده استفاده از... هستند چندان مقابل آلودگی فایده ندارند این نوع ماسک ها...
کد خبر: ۹۴۶۲۳۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


مرور روزنامه‌های سه شنبه سوم دی ماه؛
اهواز چه شد وخامت حال سلطان میانجی قهرمانی زنان ایران...
اهواز چه شد وخامت حال سلطان میانجی قهرمانی زنان ایران... است احتمال تشکیل کمیته اقدام فوری برای آلودگی هوا و... آلودگی هوای کلانشهر ها و تهران و نقد برخی راهکار... شده نوشت در روز های اخیر شاخص آلودگی هوای تهران...
کد خبر: ۹۴۶۲۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
کد خبر: ۹۴۶۲۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۳


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv