بازدید 8389
برخی فعالان سیاسی و مدنی بر این قایل بوده که برای اصلاح و جلوگیری از برخی تصمیمات انتقاد برانگیز این ستاد، جدای از مطالبه عمومی در شبکه‌های اجتماعی، باید دعاوی در مراجع قضایی صالحه مطرح شود تا بتوان با حکم قضایی، جلوی برخی تصمیمات این ستاد را گرفت، اما سوال اساسی این که آیا اساسا چنین اقدامی از دید اصول حقوقی و قوانین موضوعه امکانپذیر است؟
کد خبر: ۹۷۰۶۳۶
تاریخ انتشار: ۱۹ فروردين ۱۳۹۹ - ۰۸:۲۶ 07 April 2020

آیا مصوبات «ستاد ملی مبارزه با کرونا» قابل شکایت هستند؟

  از زمان تشکیل ستاد ملی مقابله با کرونا تا به امروز در بین افکار عمومی واکنش هایی به مصوبات این ستاد شده که بیشتر این واکنش ها در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی بروز یافته است. انتقاد افکار عمومی نسبت به تاخیر در اعلام برخی تمهیدات محدود کننده یا حتی آغاز رفع برخی از محدودیت ها که قرار است از هفته آینده آغاز شود، از مهمترین واکنش هایی بودند که نسبت به مصوبات این ستاد مطرح شده است.
 

به گزارش «تابناک»؛ برخی فعالان سیاسی و مدنی بر این قایل بوده که برای اصلاح و جلوگیری از برخی تصمیمات انتقاد برانگیز این ستاد، جدای از مطالبه عمومی در شبکه‌های اجتماعی، باید دعاوی در مراجع قضایی صالحه مطرح شود تا بتوان با حکم قضایی، جلوی برخی تصمیمات این ستاد را گرفت، اما سوال اساسی این که آیا اساسا چنین اقدامی از دید اصول حقوقی و قوانین موضوعه امکانپذیر است؟ لذا «تابناک» در نظر دارد با توجه به اهمیت موضوع، در سلسله مطالبی و با کسب نظر از برخی از حقوقدانان این سوال را که «آیا مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا قابل شکایت هستند یا خیر؟» واکاوی کند.

در همین ارتباط، دکتر امیر ساعد، وکیل حقوقدان و استاد دانشگاه تهران به «تابناک» گفت: «ستاد ملی مبارزه با کرونا تقریباً همزمان با اعلام رسمی شیوع بیماری کرونا در ایران در اسفند ۱۳۹۸ به موجب مصوبه شورای عالی امنیت ملی و تأیید رهبر انقلاب تشکیل شد. این ستاد اختیار اتخاذ کلیه تصمیمات در خصوص اقدامات ضروری درباره مقابله با بیماری کووید-۱۹ از جمله اعلام تعطیلی‌ها و سایر تدابیر محدود کننده را دارا شده است. این سابقه تشکیل ستاد، این تلقی را پیش می‌کشد که مطابق اصل ۱۷۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا به مثابه مصوبات شورای عالی امنیت ملی هستند که با وجود غیرعلنی بودن جلسات و عدم انتشار رسمی مصوبات، پس از تأیید مقام رهبری لازم الاجرا خواهند بود.»

وی که یکی از مولفان کتاب «قانون اساسی در نظم حقوقی کنونی» است، با بیان اینکه مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۹ حکایت از آن دارد که اعضای شورای بازنگری قانون اساسی بر این عقیده بوده اند که مجلس شورای اسلامی نمی‌تواند در مورد فرایند لازم الاجرا شدن مصوبات شورای عالی امنیت ملی قانونگذاری کنند، افزود: «اما این اختیار برای مجلس متصور است که در خصوص برخی مسائل مربوط به شورای عالی امنیت ملی نظیر تعیین وظایف و اختیارات شورا‌های فرعی آن همچون ستاد ملی مبارزه با کرونا قانون وضع نماید. از سوی دیگر، بر اساس نظریه شورای نگهبان در سال ۱۳۸۹ در مورد لایحه برنامه پنجم پنج ساله توسعه جمهوری اسلامی ایران ناظر بر تعیین تکالیف دولت در خصوص گسترش انرژی‌های پاک و پاسخی که مجلس به ایراد شورای نگهبان داد و اصلاحاتی که نسبت به لایحه اعمال نمود، این نتیجه گیری را روشن می‌کند که از نگاه مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، مصوبات شورای عالی امنیت ملی نسبت به قوانین عادی، جایگاه بالاتری دارد. مشابه همین برداشت در مورد اعتبار و آثار حقوقی مصوبات تشکیل ستاد تدابیر ویژه مقابله با تحریم در سال ۱۳۹۴ وجود دارد.»

این وکیل دادگستری در ادامه خاطرنشان کرد: «اگر بر اساس مطالب فوق، بپذیریم که مصوبات شورای عالی امنیت ملی در چارچوب قوانین عادب موضوع ماده ۲ قانون مدنی قرار نمی‌گیرند و در نتیجه مصداقی از مفاد اصل ۱۶۷ قانون اساسی نیستند لذا نمی‌توان مصوبات شورای عالی امنیت ملی را مبنای صدور آرای قضایی قرار داد. در همین راستا، تبصره ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رسیدگی به مصوبات و تصمیمات شورای عالی امنیت ملی را از شمول نظارت و صلاحیت هیأت عمومی دیوان عدالت اداری خارج می‌کند. در واقع، چون ترکیب شورای عالی امنیت ملی فقط محدود به سازمان قوه مجریه نیست و موضوعات کاری آن بعضاً از اختیارات قوه مجریه مطابق قانون اساسی خارج است و خود محرمانه بودن مصوبات آن شورای عالی، جای تردیدی نیست که نظارت قضایی بر تصمیمات شورای عالی و به تبع آن، ستاد ملی مبارزه با کرونا محملی نخواهد داشت. رویه دیوان عدالت اداری در چند پرونده نیز مؤید جایگاه برتر مصوبات این شورای عالی است.»

وی تصریح کرد: «البته نباید از این واقعیت غافل شد که برخی حقوقدانان بر خلاف این رویکرد حقوقی، در این جهت استدلال می‌کنند که مصوبات شورای عالی امنیت ملی در حکم مقررات اجرایی هستند و در واقع، جایگاهی پایین‌تر از قوانین مصوب مجلس دارند و عده‌ای نیز معتقدند که مصوبات مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی را باید هم‌رتبه و در یک رده دید. در شرایطی که برخی معتقدند اعمال محدودیت‌های ناشی از تصمیمات ستاد ملی مبارزه با کرونا لطمات جدی بر حقوق و آزادی‌های شهروندی آن‌ها از جمله حق کسب و کار، آزادی تردد و حق حریم خصوصی افراد وارد می‌کند و در مقابل نیز، بعضی افراد بر این باورند تصمیمات این ستاد از آنجایی که بنحو مؤثر، اجرای تدابیر فاصله گذاری اجتماعی، خود قرنطینه سازی و مقابله با شیوع بیش از پیش ویروس کرونا را تضمین نمی‌کند و اتخاذ مواضع بعضاً غیرهمسو بین مقامات قوه مجریه و ستاد ملی مبارزه با کرونا منجر به تهدید سلامتی افرادی خواهد شد که تلاش کرده اند، تدابیر خودمحدود سازی را رعایت کنند و عدم توجه سایرین به این تدابیر، زمینه طولانی شدن روند مقابله با این بیماری را فراهم می‌کند که نقض حقوق شهروندی افراد تابع تمهیدات خودمحدودسازی را در میان مدت و بلند مدت پی خواهد داشت.

این استاد دانشگاه تهران در پاسخ به این که با توجه به آنچه گفته شد از مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا چگونه می‌توان اعتراض کرد یا خیر، گفت: باید در این ارتباط چند نکته اساسی مورد توجه قرار گیرد.

۱- بر اساس ماده ۲ قانون وظایف و اختیارات رییس قوه قضاییه مصوب ۱۳۷۸ اگر رییس قوه قضاییه، رأی دادگاهی را خلاف بین شرع تشخیص دهد آن را جهت رسیدگی به مرجع صالح ارجاع خواهد کرد. در همین راستا بر اساس اصل ۱۶۱ قانون اساسی نظارت شرعی و قانونی بر اجرای صحیح قوانین در محاکم بر عهده دیوان عالی کشور قرار گرفته است.

۲- شایان ذکر است فعل یا ترک فعل مقامات و مأموران نهاد‌ها و دستگاه‌های دولتی و حکومتی که منجر به محدودیت در آزادی جامعه شود و ایشان را از حقوق مقرر در قانون اساسی محروم نماید، دادستان کل به عنوان مدعی العموم می‌تواند مجازات اسلامی و اقدامات مقتضی را به انجام رساند.

۳- مطابق اصل ۲۲ قانون اساسی رییس جمهور در حدود اختیارات و وظایفی که به موجب قانون اساسی و یا قوانین عادی به عهده دارد در برابر ملت و رهبر و مجلس شورای اسلامی مسئول است.

۴- با استناد به ماده ۱ آیین نامه داخلی مجمع تشخیص مصلحت نظام مورخ ۱۳۹۲ چنانچه مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا منجر به بروز معضلاتی برای نظام شود در این صورت با ارجاع مقام رهبری، مجمع تشخیص مصلحت نظام نسبت به حل معضلات کشور به عنوان هیأت مستشاری عالی رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران انجام وظیفه می‌کند و گزارش نهایی خود را تقدیم مقام رهبری خواهد نمود.

۵- چنانچه مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا منجر به بروز اختلافاتی بین قوای مجریه، قضاییه و مقننه گردد در اجرای اصل ۱۱۰ قانون اساسی که از اختیارات رهبر سخن می‌گوید. هیات حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه نیز در صورت ارجاع به موضوع مورد مناقشه در این شورای حل اختلاف قابل بررسی خواهد بود.

وی در پایان تاکید کرد: «مراتب فوق حکایت از آن دارد که مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا در حکم تصمیمات قوه مجریه یا اقدامات مأموران دولتی نیستند که دردیوان عدالت اداری یا محاکم عمومی کشور قابل دادخواهی باشند و صرفاً نهاد‌های حکومتی مذکور در چارچوب وظایف و اختیارات خود می‌توانند با ابتکار عمل سازمانی خویش نسبت به این قبیل تصمیمات واکنش نشان دهند و راهکاری برای اقدام مستقیم شهروندان در چارچوب ساز و کار‌های قانونی موجود جهت تعدیل، تغییر یا لغو این مصوبات وجود ندارد.»

اشتراک گذاری
برچسب ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۱
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۱۲
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
با عرض سلام، به اعتقاد بنده تصمیم اقای روحانی در این شرایط بهترین تصمیم هست. چرا که همانطوری که خودتون اشاره فرمودین در صورت فرنطینه کامل به سرعت و بزودی فروپاشی اقتصادی صورت میگیرد والبته در این فروپاشی اقتصادی مرگ و میر و معضلات به مراتب بیشتر از اثرات کرونا خواهد بود. در بدترین سناریوی کرونا اگه اکثریت مردم ایران کرونا بگیرن ما مثلا 60 میلیون کرونایی داشته باشیم متاسفانه طبق براورد حدود 1 میلیون نفر تلفات خواهیم داشت البته این در بدترین سناریو خواهد بود. اما بیایم برسی کنیم اثرات قرنطینه رو البته نه برای یک هفته بلکه برای 3 ماه. اگه به طور 100 درصد قرنطینه در کشور به مدت 3 ماه انجام بشه تا صد در صد ریشه کرونا خشکیده بشه چه اتفاقی برای کشور رخ میده. تمام پروازها تا سه ما کنسل داخلی و خارجی، تما فروشگاهها حتی مواد خوراکی و فروشگاهها و میوه و غذا و دارو، مترو تعطیل، بی ارتی و اتوبوس و حمل و نقل درون و برون شهری ممنوع، همه چی تعطیل جز پلیس و نیروی نظامی که در خیابان گشت زنی میکنن اونم با ماسک و تجهیزات مدرن خوب لطفا به این سوال من پاسخ بدین فرض و بزاریم سه ماه کشور اینطوری شد چه اتفاقی میافته؟ دولت توان پرداخت پول به این همه مردم و نداره برای جبران خسارت یک فروپاشی صد درصدی اقتصاد رخ میده در اثر گرسنگی هزاران نه بلکه میلیونها ایرانی جونشون به خطر میافته هزاران نفر در اثر قرنطینه خانگی دیوانه و روانی میشن دچار افسردگی میشن. میلیونها نفر در اثر بی تحرکی دچار دیابت بیماریهای فلبی و مغزی میشن. کانون خانواده ها از هم میپاشه و...... عوارض بیشمار دیگه که حتی منجر به طغیان اجتماعی و نارضایتی مردم خواهد شد حال اساتید بفرمایند با این تفاسیر ایا قرنطینه صدر در صد درست هست؟ یا انچه که رئیس جمهور محترم پس از بررسی های طولانی به این نتیجه رسیده که پنجاه پنجاه باشه نه قرنطینه کامل و نه ازادی کامل. به نظر این حقیر بهترین راه همئنیه که رئیس جمهور گفتن تلفات خواهیم داشت اما نه میلیون نفر. نتیجه قرنطینه صدر در صد در مدت 3 ماه مردن مردم در اثر گرسنگی و بیماریهای دیگه و روانی شدن و افسردگی و سکته قلبی و مغزی در مقیاس چندین میلیون و اگه ازادی کامل باشه پس از چند ماه مرگ حداکثر 1 میلیون نفر. خیر الا مور اوساطهما. با سپاس
پاسخ ها
ناشناس
| Canada |
۱۴:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
تمام دنیا با این ویروس امریکایی به قحطی هم خواهد افتاد. اما جان بهتر است از نان. دیر نیست همه هم قحطی کم شدت را می بینید و هم جنگ در آینده نزدیک توسط امریکا و اسرائیل و هم پیروزی ایران و محور مقاومت را. همه خواهید دید
حسین
| Iran, Islamic Republic of |
۱۷:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
آقای محترم
حرف شما بسیار غیر منطقیه چون دولت و حکوکت بر این باوره که استطاعت مالی بسیار قوی داره و میتونه براحتی تحمل کنه حتی میتونه به کشورهای اروپایی و آمریکا کمک مالی و تجهیزاتی کنه .
تو بمیری راست میگم برو از روحانی بپرس .
علی
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۰
حاضری خودتم تو اون 1 میلیون نفر باشی؟؟؟؟؟؟؟؟یا فقط از جون بقیه مایه میذاری مسلمون؟؟
محمد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
خدایااااااااااا چه گیری کرده ایم
به روز از دلار
یه روز از کرونا
یه روز از روحانی
یه روز از وزیران
ن
یه روز از .....
یه روز از تحریم ها
یه روز از آنفولانزا
یه روز از آمریکا
یه روز از مردم
به روز از نامردی ها
پاسخ ها
ناشناس
| Canada |
۱۴:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
روحانی روحانی روحانی. پناه بر خدا از روحانی
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
رشکایت از هیچ یک از مقامات و نهادهای رسمی عملا امکانپذیر نیست و در بسیاری از موارد فرد شاکی مورد تهدید و ارعاب ا قرار می گیرد.
ناشناس
|
New Zealand
|
۰۹:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
خلاصه کلام اینکه، هیچ شفافیت در قوانین کشور وجود ندارد و تفسیر به رای است
خويي
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
شكايت از كي به كي وبه كجا
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
از کی می خوایین شکایت کنین؟ اصن تصمیم گیرنده کی هست؟ هر روز یکی یه چیزی می گه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
اقدامات ستاد باید درچهارچوب قوانین موجود باشد چون وضعیت اضطراری اعلام نشده است و اگر اعلام شود فقط مجلس صلاحیت اعلام آن را دارد و در این صورت نیز باید وفق مصوبه مجلس تصمیم گیری و عمل شود و وضعیت اضطراری به منزله عبور از حاکمیت قانون نیست و هر تصمیم و عمل غیر قانونی یا خلاف قانون اصولا قابل شکایت است
ولییییکن چون مجلس در کما بود عبور از حاکمیت قانون صورت گرفت و ستاد مبارزه با کرونا اقدام به اخذ تصمیماتی جهت تحدید حقوق مردم گرفت که بغیر از مجلس احدی چنین حقی ندارد و این نشان داد که نهادها چقدر کارآیی دارند
ناشناس
|
Canada
|
۱۴:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
ما از رئیس جمهور به علت عملکردش در مقابله با کرونا شکایت داریم و همینطور عمل نکردش در این هفت سال
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:
برچسب منتخب
سیروس عسگری مایکل وایت مجید طاهری مینیاپولیس اعتراض به کشته شدن جورج فلوید